به گزارش خبرنگار زریوار خبر، همزمان با فرا رسیدن روز جهانی بدون دخانیات، بحث‌های علمی و اجتماعی پیرامون خطرات مصرف دخانیات از سطح «هشدار به مصرف‌کنندگان» به سطح «هشدار درباره ساختار اجتماعی» ارتقا یافته است. اگرچه آمارها نشان می‌دهد آگاهی عمومی نسبت به مضرات سیگار افزایش یافته، اما ظهور الگوهای جدید مصرف، نگرانی‌ها را دوچندان کرده است.

یکی از محورهای بحث در این گزارش، تغییر شکل مصرف دخانیات است. متخصصان معتقدند رواج گسترده مصرف قلیان در جمع‌های خانوادگی و دوستانه، برخلاف تصور عمومی، یک تهدید جدی است. بسیاری از افراد به اشتباه تصور می‌کنند قلیان نسبت به سیگار آسیب کمتری دارد، اما کارشناسان با رد قاطع این باور، بر این نکته تأکید می‌کنند که این «سوءبرداشت عمومی» می‌تواند منجر به افزایش نرخ ابتلا به بیماری‌های ریوی، قلبی و سرطان در میان گروه‌های سنی مختلف شود.

بخش اصلی نگرانی نظام سلامت، مربوط به نفوذ این فرهنگ به لایه‌های زیرین جامعه یعنی کودکان و نوجوانان است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که «خانواده» به دلیل نقش خود به عنوان اولین محیط تربیتی، در صورت عادی‌سازی مصرف سیگار یا قلیان، به ناخواسته در حال تربیت نسلی بی‌تفاوت نسبت به خطرات دخانیات است.

علاوه بر این، کاهش سن شروع مصرف به دلیل عواملی همچون: دسترسی آسان به محصولات دخانی، تبلیغات پنهان در شبکه‌های اجتماعی و تأثیرپذیری شدید از گروه همسالان از جمله عوامل اصلی است که باعث شده است تجربه نخست مصرف، در حساس‌ترین دوران رشد یعنی نوجوانی و جوانی رقم بخورد.

کارشناسان بر این باورند که مقابله با این معضل، فراتر از محدودیت‌های قانونی است. برای رسیدن به جامعه‌ای عاری از دخانیات، نیاز به یک «بازگشت به فرهنگ» است. در این مسیر، نقش نهادهای مختلف به شرح زیر تعریف می‌شود:
نهادهای آموزشی و رسانه‌ای: عبور از تبلیغات صرف و رسیدن به آموزش‌های عمیق و تبیین پیامدهای بلندمدت سلامت؛ خانواده‌ها: مسئولیت اصلی در ایجاد محیط‌های «پاک از دود» و ارائه الگوهای رفتاری سالم برای جلوگیری از تقلید نسل جوان؛ نهادهای دولتی و اجتماعی: طراحی برنامه‌های اجتماعی که سلامت را به عنوان یک «سرمایه ملی» بازتعریف کنند.

در نهایت، روز جهانی بدون دخانیات یادآور این نکته است که ترک دخانیات تنها یک تصمیم فردی برای بهبود سلامت نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی برای کاهش هزینه‌های درمانی کشور و تضمین آینده‌ای سالم‌تر برای نسل‌های آتی محسوب می‌شود.

انتهای خبر/