ارتقای سواد سلامت در جامعه، به‌ویژه میان جوانان و خانواده‌ها، یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای تحقق سیاست‌های جوانی جمعیت است؛ چراکه آگاهی درست درباره سلامت جسم و روان، سبک زندگی سالم می‌تواند مسیر آینده کشور را تضمین کند.

به گزارش زریوار خبر به نقل از پایگاه خبری تحلیلی کردامروز، افزایش آگاهی عمومی درباره مسائل سلامت، امروز دیگر یک انتخاب فرهنگی یا آموزشی صرف نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای آینده کشور به شمار می‌رود.

در شرایطی که ایران با چالش کاهش نرخ باروری و حرکت تدریجی به سمت سالمندی جمعیت مواجه شده، ارتقای سواد سلامت می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در اصلاح نگرش‌ها و تقویت بنیان خانواده ایفا کند.

سواد سلامت به معنای توانایی افراد برای دسترسی، درک و استفاده صحیح از اطلاعات مرتبط با سلامت است، فردی که از سواد سلامت کافی برخوردار باشد، بهتر می‌تواند درباره تغذیه، سبک زندگی، سلامت روان، مراقبت‌های دوران بارداری، فرزندپروری و حتی پیشگیری از بیماری‌ها تصمیم‌گیری کند، این آگاهی، مستقیماً بر کیفیت زندگی خانواده‌ها و آینده نسل‌های بعدی اثر می‌گذارد.

یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که به سواد سلامت گره خورده، موضوع جوانی جمعیت است، بسیاری از نگرانی‌ها و تردیدهایی که امروز درباره ازدواج و فرزندآوری در میان جوانان وجود دارد، ناشی از نبود اطلاعات صحیح یا غلبه اطلاعات نادرست در فضای مجازی است، ترس از مشکلات اقتصادی، نگرانی درباره سلامت مادر و کودک یا تصورات اشتباه درباره فرزندآوری، زمانی کاهش می‌یابد که آموزش‌های علمی و کاربردی به شکل گسترده در اختیار مردم قرار گیرد.

در سال‌های اخیر، کارشناسان حوزه سلامت بارها تأکید کرده‌اند که آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها، به‌ویژه زوج‌های جوان، می‌تواند بسیاری از آسیب‌های اجتماعی و حتی مشکلات جمعیتی را کاهش دهد، وقتی خانواده‌ها بدانند که مراقبت‌های پیش از بارداری، تغذیه مناسب، سلامت روان و حمایت عاطفی چه تأثیری بر کیفیت زندگی فرزندان دارد، با اطمینان بیشتری برای تشکیل خانواده و فرزندآوری تصمیم می‌گیرند.

از سوی دیگر، رسانه‌ها نقش مهمی در ارتقای سواد سلامت دارند، تولید محتوای دقیق، علمی و قابل فهم درباره مسائل مرتبط با سلامت و جمعیت می‌تواند نگاه جامعه را اصلاح کند، در این میان، خبرگزاری‌ها، صداوسیما و فعالان رسانه‌ای باید بیش از گذشته به ترویج سبک زندگی سالم و فرهنگ فرزندآوری مسئولانه توجه کنند،  انتشار روایت‌های امیدبخش از خانواده‌های موفق، گفت‌وگو با متخصصان و پاسخ به دغدغه‌های واقعی جوانان، بخشی از این مسئولیت اجتماعی است.

نظام آموزشی نیز می‌تواند سهم مؤثری در این مسیر داشته باشد، آموزش مهارت‌های زندگی، سلامت فردی و اجتماعی و آشنایی با اهمیت خانواده باید از سنین پایین آغاز شود، نوجوانان و جوانانی که شناخت درستی از سلامت و مسئولیت‌های خانوادگی داشته باشند، در آینده تصمیم‌های آگاهانه‌تر و پایدارتری خواهند گرفت.

همچنین نباید از نقش مراکز بهداشتی و درمانی غافل شد، دسترسی آسان مردم به مشاوره‌های تخصصی، آموزش‌های رایگان و خدمات پیشگیرانه، زمینه ارتقای سواد سلامت را فراهم می‌کند، هرچه ارتباط میان مردم و نظام سلامت بیشتر و مبتنی بر اعتماد باشد، تصمیم‌گیری‌های مرتبط با ازدواج، فرزندآوری و تربیت نسل آینده نیز منطقی‌تر خواهد شد.

موضوع جوانی جمعیت صرفاً یک مسئله آماری نیست، بلکه به امنیت اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی کشور مرتبط است، جامعه‌ای که به سمت سالمندی حرکت کند، در آینده با کمبود نیروی کار، افزایش هزینه‌های درمانی و کاهش پویایی اجتماعی مواجه خواهد شد، بنابراین، توجه به جوانی جمعیت باید در کنار ارتقای کیفیت زندگی و سلامت خانواده‌ها دنبال شود.

در نهایت، تحقق اهداف مرتبط با جوانی جمعیت بدون افزایش آگاهی عمومی امکان‌پذیر نیست، جامعه‌ای که از سواد سلامت بالاتری برخوردار باشد، تصمیم‌های مسئولانه‌تری درباره آینده خود می‌گیرد و در برابر آسیب‌های اجتماعی نیز مقاوم‌تر خواهد بود، سرمایه‌گذاری بر آموزش و فرهنگ‌سازی در حوزه سلامت، در حقیقت سرمایه‌گذاری برای آینده ایران است؛ آینده‌ای که جوان، پویا و امیدوار باقی بماند.

نویسنده: سیده مریم حسینی کارشناس سلامت