به گزارش خبرنگار زریوار خبر، سد گاران از شاخههای رود سیروان است که در ۱۵ کیلومتری شمال شرق مریوان در استان کردستان قرار داشته که دارای ۶۲ متر ارتفاع و قابلیت ذخیرهسازی ۱۱۰ میلیون مترمکعب آب را دارد.
این سد در پی بارشهای قابلتوجه زمستانی در روز سهشنبه ۲۸ بهمن سال جاری با دبی ۳۰۰ لیتر بر ثانیه سرریز کرد و بار دیگر اهمیت این سازه حیاتی را در تأمین آب شرب و کشاورزی شهر مریوان نمایان ساخت. در حالی که این سد طی سالهای اخیر با کاهش ورودیها و فشار ناشی از خشکسالی روبهرو بود، اکنون افزایش جریانهای ورودی از شاخههای اصلی رودخانههای منطقه، مخزن را به نقطه تکمیل ظرفیت رسانده و موجی از امیدواری را در میان بهرهبرداران و فعالان بخش کشاورزی ایجاد کرده است.
همزمان با این رخداد، کارشناسان حوزه آب و مسئولان محلی از اثرات مثبت این سرریز بر کیفیت آب، توسعه اراضی آبی و رونق تولیدات کشاورزی خبر میدهند؛ موضوعی که میتواند فصل تازهای در مدیریت منابع آبی و توسعه اقتصادی منطقه رقم بزند.
سرریز شدن سد گاران پس از سالها خشکسالی
رئوف راستی کارشناس بهرهبرداری سد گاران با تشریح آخرین وضعیت مخزن و ورودیها، این رخداد را نشانهای روشن از بازگشت پایداری به منابع آبی منطقه دانست.
راستی با اشاره به افزایش قابلتوجه ورودی آب گفت: بارشهای گسترده در سطح حوزه آبریز طی هفتههای اخیر نقش تعیینکنندهای در تکمیل ظرفیت مخزن داشته است.
وی اظهار کرد: بارشهای گسترده در سطح حوزه آبریز باعث شد امروز شاهد سرریز شدن سد گاران باشیم ورودی آب از دو شاخه اصلی رودخانههای گردلان و گله در بیشترین حالت به ۳۱ مترمکعب بر ثانیه رسید .
کارشناس بهرهبرداری سد گاران افزود: این حجم ورودی، پس از چند سال خشکسالی و کاهش محسوس آورد رودخانهها نشاندهنده بهبود شرایط هیدرولوژیک منطقه است و تکمیل ظرفیت مخزن سرریز طبیعی سد را رقم زده است که میتواند نقش مهمی در بهبود وضعیت تأمین آب شرب، کشاورزی و نیازهای زیستمحیطی شهرستان مریوان در ماههای آینده داشته باشد.
وی با اشاره به وضعیت سال گذشته توضیح داد: در سال گذشته به دلیل کاهش شدید ورودیها بخشی از آب مخزن در حالت راکد باقی مانده بود و این موضوع بر کیفیت آب تأثیر گذاشته بود، اما اکنون با باز شدن دریچههای تخلیه تحتانی و آغاز سرریز طبیعی سد حجم قابلتوجهی از رسوبات و ناخالصیهای تجمعیافته از مخزن خارج میشود که این امر به بهبود کیفیت آب شرب، کشاورزی و سایر مصارف کمک خواهد کرد.
راستی با اشاره به برآوردهای طراحی اولیه سد گفت: آورد سالانه حوزه بالادست سد گاران حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب پیشبینی شده است که از دو سرشاخه اصلی رودخانههای شرقی و غربی تأمین میشود.
وی افزود: در زمستان امسال بارندگیها از آذرماه آغاز شد و تا ۲۶ بهمنماه ادامه داشت و در این مدت، ورودی آب به مخزن در برخی مقاطع به ۳۱ لیتر در ثانیه و در آغاز بارشها به حدود یک تا دو مترمکعب در ثانیه نیز رسیده بود.
کارشناس بهرهبرداری سد گاران در تشریح اهداف اصلی سد گاران گفت: این سد برای تأمین آب شرب شهرستان مریوان، تأمین آب کشاورزی، نیازهای زیستمحیطی و بخشی از مصارف صنعتی طراحی شده است.
وی همچنین به نقش مهم سد در پشتیبانی از دریاچه زریوار اشاره کرد و افزود: در مواقع بحرانی سد گاران میتواند بخشی از کسری آب دریاچه زریوار را جبران کند و این موضوع در سالهای اخیر بارها مورد توجه قرار گرفته است.
راستی در ادامه به زیرساختهای انتقال آب اشاره کرد و گفت: سیستم انتقال شامل کانال بتنی به طول ۱۷.۵ کیلومتر از سد گاران تا سیفون لنجآباد و ۳.۴ کیلومتر در مسیر دیگر است و همچنین خط انتقال آب شرب با لوله ۱۳۰۰ میلیمتری، ایستگاههای پمپاژ، مخازن و اتاقهای شیرآلات در طول مسیر مستقر شدهاند و چهار رشته سیفون نیز برای انتقال آب کشاورزی و شرب مریوان در نظر گرفته شده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به بهرهبرداران پاییندست هشدار داد: از برداشت غیرمجاز آب از کانالها جداً خودداری شود چون هرگونه برداشت غیرقانونی موجب اخلال در آبرسانی، تضییع حقوق کشاورزانی که قرارداد رسمی دارند و برهم خوردن تعادل توزیع آب خواهد شد.
راستی تأکید کرد: رهاسازی آب از سد بر اساس الگوی کشت، نیاز آبی و سطح اراضی برنامهریزی میشود و هرگونه تخلف در مسیر انتقال، مشکلات جدی ایجاد میکند.
وی در پایان از مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان، واحدهای حفاظت و بهرهبرداری و تمامی عوامل دخیل در مدیریت سد گاران قدردانی کرد و گفت: تلاش این مجموعه موجب شد سد در شرایطی ایمن، کنترلشده و با مدیریت صحیح به مرحله سرریز برسد.
سرریز سد گاران؛ عامل تقویت کشاورزی و افزایش مهاجرت معکوس به روستاهای مریوان
جلال رسولی رئیس اتاق اصناف کشاورزی شهرستان مریوان با اشاره به اثرات مثبت این رخداد بر اراضی پاییندست اظهار داشت: در دو سال اخیر با بهرهبرداری از سد گاران حدود 4 هزار و 300 هکتار از اراضی دیم به آبی تبدیل شده است و این تغییر موجب رونق کشت محصولاتی مانند: توتفرنگی و انگور سیاه شده و حتی مهاجرت معکوس از شهر به روستا را افزایش داده است و بسیاری از کشاورزان نیز برای ایجاد صنایع تبدیلی مرتبط با این محصولات به منطقه بازگشتهاند.
وی تأکید کرد: تأمین پایدار آب از سد گاران زمینهساز توسعه اقتصادی و افزایش اشتغال در بخش کشاورزی شده و نقش مهمی در تثبیت جمعیت روستایی داشته است.
سرریز سد گاران زمینهساز جهش تولیدات کشاورزی در فصل پیشروست
بهروز خورنگ مدیرعامل شرکت تعاونی کشاورزی تولیدی زریبار نیز با اشاره به اثرات بارندگیهای اخیر گفت: بارندگیهای مناسب امسال موجب سرریز سد گاران در بهمنماه شد و این موضوع در آستانه فصل بهار نویدبخش افزایش عملکرد کشاورزان است و این نعمت الهی میتواند نقش مهمی در رونق تولیدات کشاورزی شهرستان داشته باشد.
وی افزود: با توجه به آغاز فصل زراعی جدید سرریز سد گاران میتواند به تأمین مطمئن آب برای کشتهای بهاره و تابستانه کمک کند و زمینه را برای افزایش بهرهوری فراهم سازد.
انتهای خبر/
Sunday, 22 February , 2026