سایت خبری تحلیلی

آرشیو اخبار / بایگانی پیوند سایتی RSS
یادداشت دکتر افراسیاب جمالی/
جمعه 17 اسفند 1397 / 10:00|کد خبر : 2943|گروه : فرهنگی

نوروز از گذشته تا امروز/شادی و پایکوبی و رقص تا انفجار و آلودگی صوتی

آتش در باور زرتشتیان اهمیت و ارزش ویژه ای داشته است و نماد پاکی، روشنایی و پیروزی بر تاریکی به حساب آمده است تا جایی که آتش در هیچ خانه و آتشکده ای نباید خاموش می شد و همواره نگهبانانی بر آن گماشته می شدند.

آتش در باور زرتشتیان اهمیت و ارزش ویژه ای داشته است و نماد پاکی، روشنایی و پیروزی بر تاریکی به حساب آمده است تا جایی که آتش در هیچ خانه و آتشکده ای نباید خاموش می شد و همواره نگهبانانی بر آن گماشته می شدند.

به گزارش خبرنگار زریوار خبر، چند روز مانده به نوروز سراسر روستا پر از جنب و جوش می شد، زنان به تمییز نمودن اثاثیه و داخل خانه ها می پرداختند و کم کم بخاری ها و لباس های زمستانی از جلوی دید برداشته می شود و در حد توان افراد یا لباس نو دوخته می شد و یا لباس های کهنه اما بهاری را شستشو می دادند همه چیز مهیای سالی دیگر بود مردها به کوه و دشت می رفتند و هیزم جمع آوری می کردند با اینکه همیشه این کار انجام می گرفت اما این بار وضع فرق می کرد قرار بود آتشی عظیم گرما را به ارمغان بیاورد لباس های کهنه و مندرس یار هیزم ها بود و هرانچه از پارچه و کهنه داخل کوچه های روستا بود توسط کودکان جمع آوری و به همراه هیزم ها به بالای بام های گلی خانه ها منتقل می شد بر فراز بام ها غروب آخرین روز زمستان هرکس آتشی در چهارسوی روشن می کرد پارچه و لباس و کهنه ها به دور هیزم پیچیده می شدند و همچون مشعل یک جنگجو بر روی بام استوار آتش بر جانش انداخته می شد.

 

آخرین شب زمستان تمام روستا یکدست آتش بود، گرما بود و روشنایی، لشکر تاریکی و سرما شکست خورده بود و به شکرانه این پیروزی آتش افروخته می شد و کودکان بر در منازل مردم هدایایی«نوروزه وان » می خواستند و گندم برشته، گردو، انجیر خشک، یا سکه ای به قدر وسع صاحبخانه و نسبت و اهمیت کودک یا نوجوان مراجعه کننده داده می شد. و کودکان دلخوش از این هدایا شب را با شمارش و سرگرم شدن با این هدایا طی می کردند و در این اثنا عشاق و دلدادگان هم به این بهانه بر درخانه معشوق رفته و هدیه ای می ستاندند و شب با غذایی ساده همچون آبگوشت، کشکک و... نوروز جشن گرفته می شود. تمام صحنه های فوق بارها به چشمان خود در نوروز دیده ام.


نوروز رمز هزاره ها از زندگی مشترک بین مردمانی است که در فلات ایران زیسته اند اینکه چنین جشنی ابتدا از پیروزی کیومرس بر اهریمن یا پیروزی کاوه آهنگر و فریدون بر ضحاک شروع شده است اتفاق نظری وجود ندارد و اینکه کدامیک باشد در یک مساله اشتراک دارند و آن پیروزی روشنایی بر تاریکی است و افروختن آتش هم رمز این پیروزی بوده است و داستان هزاران سال مبارزه برعلیه ظلم و ستم است بنابراین آنچه در ورای ظواهر آن قابل کشف است امید و آرزوها و تلاش خستگی ناپذیر در مبارزه با تاریکی بوده است و حال این تاریکی نماد زمستان و سرمای سخت آن و اهریمنان بوده باشد یا مبارزه با حاکمان و غاصبان که عرصه را بر تنفس دیگران تنگ کرده باشند در هرصورت این جشن نماد زندگی و امید به فردای روشن بوده است که در این دوران طولانی باعث استمرار و بالندگی فرهنگ مردم ایران زمین شده است.


آتش در باور زرتشتیان اهمیت و ارزش ویژه ای داشته است و نماد پاکی، روشنایی و پیروزی بر تاریکی به حساب آمده است تا جایی که آتش در هیچ خانه و آتشکده ای نباید خاموش می شد و همواره نگهبانانی بر آن گماشته می شدند. موطن و سرزمین اصلی اریایی ها به علت آب و هوای سرد و وجود یخبندان های مداوم به اندازه ای سخت و جانکاه بود که سرانجام آنها را وادار به مهاجرت به فلات ایران و هند نمود و آنها هم در سرزمین مادری و هم در طی مهاجرت دو یاور و همراه را با خود داشتند، اسب و آتش،و زندگی در فلات ایران نیز به علت شرایط جغرافیایی ضرورت وجود این دو یار را بیشتر نمود و در آئین زرتشتی تجلی این دلداگی به اتش را در توصیف عذاب دنیای پس از مرگ را می توان دید گرما و روشنایی بخش بزرگی از فلسفه دینی و زندگی ایرانیان را به خود اختصاص داده است.


بنظر من زندگی در سرزمینی معتدل که چهار فصل سال به شکلی واقعی و ملموس وجود دارد و نظام کشاورزی مردمان این کهن دیار باعث شده است تقویم و تقسیم بندی ماهها و آغاز سال جدید بر مبنای تحولات آب و هوایی و طبیعی زمین شکل بگیرد بنابراین شروع سال نو در فرهنگ ساکنان فلات ایران برخلاف اقوام دیگر بر مبنایی کاملا طبیعی بوده و ادعایی غیر از آن مبنای واقعی ندارد و امیختن افسانه ها به این رویداد طبیعی نتوانسته ماهیت حقیقی آنرا تحت تاثیر قرار دهد و نوروز، شروع بهار و زنده شدن طبیعت در ادبیات شفاهی و اشعار شاعران باهم و در یک خط سیر توصیفی روایت شده است و این روایت از نو شدن، بهار، تجدید حیات طبیعت با وجود غلبه ادیان و مذاهب مختلف کماکان حضور داشته است و نوروز همچون یک عید ملی ایرانیان از سوی متفکرین و حاکمان اسلامی به رسمیت شناخته شده است. امروز نیز در آستانه این رویداد بزرگ آنچه شاهد آن هستیم اقبال دوباره رسانه های جهان به این فرهنگ ایرانی کهن است که به ثبت جهانی رسیده است.

 

با وجود انکه تغییرات فراوانی در برگزاری این جشن ملی بوجود آمده است اما همچنان شور و شوق مردم در برگزاری آن دیده می شود. هرچند متاسفانه با ورود ابزارهای آتش زا و مواد منفجره باعث شده است که برخی از مردم بخصوص در شهرها به برگزاری نوروز معترض و ناراضی باشند مزاحمت ها و آتش بازی های خطرناک باعث برهم زدن نظم و آرامش عمومی می شود و همچنین صدمه و آسیب فراوان به سیمای شهر وارد می آورد. گذشته از الودگی صوتی و هوای شهرها صدمات جانی و مالی هم برای شهروندان به همراه دارد که گاهی صدای ناهنجار ترقه ها و نارنجک های دست ساز یادآور فضای جنگ و سروصدای گلوله و خمپاره اندازهاست و نشانی از یک جشن ملی و کهن دیده نمی شود به هیچ عنوان چنین رفتاری شایسته این نوروز نیست.


شادی و پایکوبی و رقص به بهانه تازه شدن سال و آمدن بهار امری بدیهی و غیرقابل انکار است و اصولا مراسم ها و فستیوال های ملی در میان تمام مردم جهان با شادمانی و پایکوبی همراه است اما پاسداشت برخی از مناسک و برنامه های اصلی هر جشن قدیمی به معنای تداوم و استمرار آن است هرچند تغییر در ظاهر و شکل صوری هم بر این پایداری می افزاید اما رو آوردن جامعه به سرگرمی و وسایلی که در ذات خود خشونت زا بوده و ترویج آزار و آذیت و ضایع نمودن حقوق دیگران را به دنبال دارند نمی تواند به عنوان تغییر پذیرفته شود. در کنار همراهی و همکاری مردم برای حفظ حقوق همدیگر می طلبد فعالان فرهنگی و مسئولین هم برای هدایت و سروسامان بخشیدن به این مراسم کهن چاره ای اساسی و ریشه ای بیاندیشند تا نوروز همچنان نوروز بماند.

 

یادداشت:  دکتر افراسیاب جمالی

 

انتهای پیام/

ZariwarKhabar Telegram Channel

نظرات بینندگان :

خانمحمديپنجشنبه 27 اسفند 1394 | 21:53

3
3

اي كاش در ايران هم مثل سال نو ميلادي در اروپا، دز چهارشنبه سوري در ميادين اصلي شهر مراسم اتش بازي به صورت جمعي و ملي برگزار مي شد

پاسـخ

ناصر عارفیجمعه 28 اسفند 1394 | 13:51

4
0

پس چرا دولت مجوز برگزاری مراسم نوروز را نمیده تا ترقه بازی داخل شهر نباشه

پاسـخ

انور رحمانیجمعه 28 اسفند 1394 | 13:51

3
0

شعار امسال نوروز بدون ترقه

پاسـخ

شهروندجمعه 28 اسفند 1394 | 13:52

2
0

مشکل از شهردار و فرماندار است که نمیزارن مردم برنامه بگیرن برای نوروز

پاسـخ

........جمعه 28 اسفند 1394 | 14:14

4
0

نه وروزتان پیروز بیت

پاسـخ

بژی کوردجمعه 28 اسفند 1394 | 14:38

2
0

ره فیقان روژی کوردانه/به هاره جه ژنی نه وروزه/به دل لیتان ده که م/له و روژه جه زنه پیروزه

پاسـخ

شهروندجمعه 17 اسفند 1397 | 10:26

1
1

راستی اشاره به این نکردید که ایا اصلا این جشن ها در دین اسلام وارد شده یا خیر . چون تا جای که ما اطلاع داریم خلاف دین اسلام است.

پاسـخ

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت زریوارخبر در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
* به دلیل تراکم نظرات ممکن است نظر شما با تاخیر تایید شود.

نام *
 

کد امنیتی