سایت خبری تحلیلی

آرشیو اخبار / بایگانی پیوند سایتی RSS
چهارشنبه 30 آبان 1397 / 08:55|کد خبر : 2368|گروه : فرهنگی

تاریخچه مراسم مولودی خوانی در کردستان

یکی‌ از جلوه‌های‌ جالب‌ و زیبای‌ موسیقی‌ مذهبی‌ را در کردستان‌ می‌توان‌ در ماه‌ ربیع‌الاول‌ که‌ در میان‌ عامه‌ مردم‌ به‌ ماه‌ مولود میلاد حضرت‌ محمد (ص‌) مشهور است‌ مشاهده‌ کرد.

یکی‌ از جلوه‌های‌ جالب‌ و زیبای‌ موسیقی‌ مذهبی‌ را در کردستان‌ می‌توان‌ در ماه‌ ربیع‌الاول‌ که‌ در میان‌ عامه‌ مردم‌ به‌ ماه‌ مولود میلاد حضرت‌ محمد (ص‌) مشهور است‌ مشاهده‌ کرد.

به گزارش خبرنگار زریوار خبر، برگزاری مراسم مولودی خوانی در کردستان سابقه‌ای دیرینه دارد و هر ساله در ایام ماه ربیع الاول اکثر اقشار مختلف جامعه، زن و مرد پیر و جوان، غنی و فقیر در منازل، مساجد و... جمع شده و به مناسبت مولود حضرت محمد -صلّی الله علیه وسلّم- به نعت و مدح این بزرگوار می‌پردازند‌ و بسیار باشکوه‌ و پرشور برگزار می‌شود و از یک‌ طعام‌ می‌خورند و هماهنگ‌ و همنوا، گوش‌ جان‌ به‌ نغمه‌های‌ زیبای‌ مراسم‌ می‌سپرند.

 

مکان‌ اجرای‌ مراسم‌ را با شمع‌ و انواع‌ چراغ‌ منور می‌سازند. عود می‌افروزند تا فضای‌ محیط‌ معطر شود. بر روی‌ سر و دست‌ اهل‌ مجلس‌ گلاب‌ می‌پاشند و مجلسیان‌ صلوات‌گویان‌ تشکر می‌کنند. با وسایل‌ تزیینی‌ محل‌ را زینت‌ داده‌ و با نقل‌ و شیرینی‌ و شربت‌ و غذا از حاضران‌ پذیرایی‌ می‌کنند. لذا می‌توان گفت که یکی‌ از جلوه‌های‌ جالب‌ و زیبای‌ موسیقی‌ مذهبی‌ را در کردستان‌ می‌توان‌ در ماه‌ ربیع‌الاول‌ که‌ در میان‌ عامه‌ی مردم‌ به‌ ماه‌ مولود میلاد حضرت‌ محمد -صلّی الله علیه وسلّم- مشهور است‌ مشاهده‌ کرد.


این مراسم معنوی در مریوان بسیار با شکوه برگزارمی شود و مسجدی را نمی توانید پیدا کنید که در آن مراسم مولودی خوانی در آن برگزار نشود.


پیشینه‌ی مولود خوانی: 
بیشتر تاریخ‌نگاران بنیانگذار و اولین‌ حکمرانی‌ که‌ جشن‌ مولود را برگزار کرده‌ است‌ «مظفرالدین ابوسعید» پادشاه‌ اربیل‌ (هولیر) عراق‌ می‌دانند. این‌ شخصیت ارجمند احترام‌ زیادی‌ برای‌ جشن‌ مولود قایل‌ بوده‌ و در هر جشن‌ مولودی‌، مسلمانان‌ را دور هم‌ جمع‌ کرده‌ است‌. سپس در مصر، مراکش، اردن و دیگر شهر‌های بزرگ اسلامی برگزار شده‌ است.

 

دیدگاه برخی از اندیشمندان در باره آغاز جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- 

آغاز پیدایش جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- به امیری از امرای اربیل در عراق بنام «الملک المظفر أبو سعید کوکْبُری ابن زین الدین علی بن تبکتکین» (وفات ۶۳۰هـ) در قرن هفتم هجری برمی‌گردد، که وی به جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- اهمیت زیادی می‌داد، و چنان آنرا با شکوه برگزار می‌کرد که مردم زیادی از بغداد، سنجار، موصل و جزیره در آن شرکت می‌کردند. مقریزی در کتاب «السلوک لمعرفة دول الملوک» و امام ذهبی در کتاب «تاریخ الإسلام» و امام ابن کثیر در «البدایة والنهایة» و دیگران به این مطلب اشاره کرده‌اند.

 

امام ابن کثیر (۷۰۰ – ۷۷۴هـ) در «البدایة والنهایة» در باره‌ی او چنین می‌گوید: «الملک المظفر أبو سعید کوکْبُری ابن زین الدین علی بن تبکتکین یکی از سخاوتمندان و سروران بزرگ، و یکی از پادشاهان عظیم الشأن بود، و آثار خوبی را از خود بجای گذاشت، … و مولود شریف (میلاد رسول الله -صلی الله علیه وسلم-) را در ماه ربیع الأول انجام می‌داد، و برای آن جشن بزرگی را برپا می‌کرد، و با این حال مردی با شهامت، شجاع، دلیر، قهرمان، خردمند، دانشمند و دادگر بود -رحمه الله وأکرم مثواه- و شیخ أبو الخطاب ابن دحیة برای او کتابی را درباره‌ی مولد نبوی تألیف کرد بنام: «التنویر فی مولد البشیر النذیر» و بخاطر این کتاب به او هزار دینار جایزه داد و دوران امارتش تا دوران دولت صلاحیه ادامه پیدا کرد، و شهر عکا را محاصره کرد، تا آن سال سیره و سریره‌اش (ظاهر و باطنش) مورد ستایش بود.» «سخاوی» می‌فرماید: «بعد از قرن سوم در بیشتر مناطق و شهر‌های بزرگ اسلامی؛ این مراسم بدین صورت آغازشد. در شب صدقه دادن و در روز با خواندن زندگی پیامبر -صلّی الله علیه وسلّم-».


تاریخچه‌ی نگاشته شدن «قصیده‌ی بردیه» (که در همه‌ی مراسم‌های مولودی در مساجد، منازل، تکایا، خانقاه‌ها و به مناسبت‌ها مختلف از جمله اجازه گرفتن یکی از طلبه‌ها و ازدواج و یا برداشت محصول و درو کردن در کردستان خوانده می‌شد): این قصیده توسط شخصی به نام محمد بوصیری اهل مصر که مبتلا به بیماری جذام بود و از طرف همه حتی خانواده‌اش طرد شده و در کنج تنهایی‌هایش به مدح و ثنای پیامبر پرداخته و این اشعار را نگاشت خود می‌گوید: «در خواب به خدمت پیامبر -صلّی الله علیه وسلّم- رسیدم هنگامی که بیت: مولای صلی... را گفتم برای بیت بعدی نمی‌دانستم چه بگویم پیامبرفرمودند: علی حبیبک خیر الخلق کلهم. را بگو».

 

اهداف برگزاری مولودی: 

۱-صرفاً به عنوان سنّت حسنه و عشق عمیق به شخصیت پیامبر -صلّی الله علیه وسلّم-.

 

۲-گاهی نذر برای‌ رفع‌ مشکلی‌ قبل‌ یا بعد از آن‌ مثلاً طلب‌ شفا برای‌ مریض‌ یا به‌ شکرانه‌ی بازگشت‌ سلامتی‌ یا رهایی‌ از تصادفات‌ یا بلایی‌ بزرگ‌، آزاد شدن‌ اسیر یا زندانی‌، به‌ شکرانه‌ی‌ پایان‌ تحصیلات‌ علوم متداول‌ یا احداث‌ ساختمان‌ یا پایان‌ کار درو در روستا‌ها و برداشت‌ محصول‌، به‌ دست‌ آوردن‌ نعمتی‌ چون‌ تشکیل‌ زندگی‌ زناشویی‌ یا تولد فرزند و شغلی‌ مناسب‌ و موارد مشابه‌.

 

۳-برخی اعتقاد دارند که هر کسی هرسال مراسم مولد را جشن بگیرد صاحب برکت و رزق و روزی خواهد شد، چنانکه این بیت از اشعار مولودی خوانان «هه‌ر که‌سێ هه‌ر ساڵ بیکا به عاده‌ت- نامرێ ئه‌و که‌سه غه‌یر و شه‌هاده‌ت» یعنی هر کس عادت کند که مولودی بگیر جز از راه شهادت نمی‌میرد، ورد زبان هر فردی است. در روستا‌ها هر خانواده‌ای معمولاً یک گوسفند را از ابتدای سال برای مولوی در ایام میلاد حضرت محمد -صلّی الله علیه وسلّم- قرار داده و در این ماه گوشت آن را در بین مردم و همسایه‌ها و نیازمندان توزیع می‌کنند.

 

شیوه‌ی برگزاری: 

این مراسم ماه مولود علاوه بر مساجد در منازل هم برگزار می‌شود، در این‌ مراسم‌ ابتدا چند آیه‌ از قرآن‌ مجید تلاوت‌ می‌شود، بعد از بیان‌ مقدمه‌ای‌، فصلی‌ از «قصیده‌ی‌ بردیه» خوانده‌ می‌شود، این‌ اولین‌ و معمولیترین‌ آهنگ‌ مولودخوانی‌ است‌. همه‌ آن‌ را می‌دانند و همزبان‌ و همصدا در نوبت‌ خود، شعرهای‌ سربند را تکرار می‌ کنند. این‌ آهنگ‌ به‌ وسیله‌ی‌ دف‌، دوطبله‌ همراهی‌ می‌شود.

 

گاهی فردی شروع به خواندن قصیده‌ی بردیه می‌کند که شامل مدح و ثنا، شمایل و خصلت‌های پیامبراکرم -صلّی الله علیه وسلّم- است می‌کند و در پایان هر بیت، حاضران همصدا و هماهنگ شعر «مولای صلی و سلم دائماً ابدا /علی حبیبیک خیر الخلق کلهم» را زمزمه می‌کنند.

 

گاهی این مراسم‌ها فردی خوش صدا (در قالب شعر و نثرمسجّع) شروع به خواندن کتاب مولودی نامه که حاوی مطالبی از جهان قبل بعثت، کودکی تا وفات حضرت محمد -صلّی الله علیه وسلّم- است همراه با نوای دلنشین دف قرائت می‌کند.

 

در پایان‌، حاضران‌ به‌ احترام شخصیّت‌ حضرت‌ به‌ پا می‌خیزند و رو به‌ قبله‌ ایستاده‌ آهنگ‌ «یارب بالمصطفی‌» از قصیده‌ی بردیّه می‌خوانند و نیز برای‌ حاضران‌، شفای‌ بیماران‌، ترقی‌ اسلام‌ و موارد دیگر بطور دسته‌جمعی‌ در فضایی‌ سرشار از سرور و قلبهایی‌ پر از محبت‌، ایمان‌ و معنویت‌ و محبت به‌ پیغمبر -صلّی الله علیه وسلّم-، دسته‌جمعی‌ دعا خوانده‌ می‌شود.

 

امروزه اکثراً در مساجد و عموم مردم شرکت می‌کنند همانند دوران‌های گذشته نیست که روی کتاب باشد و تنها یک نفر مولودی را بخواند بلکه چند نفر سخنرانی می‌کنند و هر کدام به بخشی از زندگی پیامبر -صلّی الله علیه وسلّم- می‌پردازد، و در بین سخنرانان گروههای سرودخوان همراه با دف با آن‌ها همراهی می‌کنند.

 

با تشکر ویزه از گرداورنده: ناصح سعدی


انتهای پیام/

ZariwarKhabar Telegram Channel

نظرات بینندگان :

مریوانیدوشنبه 14 دی 1394 | 13:09

4
0

خیلی خوب بود خیلی عالیست آفریت , صدآفرین بچه خوب .
گلم

پاسـخ

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت زریوارخبر در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
* به دلیل تراکم نظرات ممکن است نظر شما با تاخیر تایید شود.

نام *
 

کد امنیتی