سایت خبری تحلیلی

آرشیو اخبار / بایگانی پیوند سایتی RSS
جمعه 19 خرداد 1396 / 13:02|کد خبر : 1326|گروه : فرهنگی

جاذبه های گردشگری هزار ماسوله کردستان، اورامان

سروآباد مهمترين منطقه استان کردستان از لحاظ اهميت و تعدد جاذبه‌هاي طبيعي است قسمت اعظم منطقه اورامانات كه داراي ارزش تاريخي، فرهنگي و طبيعي قابل توجهي است در اين شهرستان واقع شده است.

سروآباد مهمترين منطقه استان کردستان از لحاظ اهميت و تعدد جاذبه‌هاي طبيعي است قسمت اعظم منطقه اورامانات كه داراي ارزش تاريخي، فرهنگي و طبيعي قابل توجهي است در اين شهرستان واقع شده است.

به گزارش خبرنگار زریوارخبر، شهرستان سروآباد در فاصله 92 كيلومتري غرب سنندج و در همسايگي شهرستان مريوان قراردارد سروآباد تا سال 1382 يكي از بخش‌هاي مريوان بوده و در اين سال از شهرستان مريوان مجزا و مستقل شده است.

 

سروآباد مهمترين منطقه استان از لحاظ اهميت و تعدد جاذبه‌هاي طبيعي است قسمت اعظم منطقه اورامان كه داراي ارزش تاريخي، فرهنگي و طبيعي قابل توجهي است در اين شهرستان واقع شده است. سروآباد از ديرباز مركز تصوف و محل اجتماع دراويش و صوفي‌هاي طريقت‌هاي مختلف بوده و آبادي دورود به عنوان يكي از پايگاه تصوف منطقه در حومه سروآباد واقع گرديده است.

 

كشت توت‌فرهنگي به عنوان ميوه فصل از شهر سروآباد فعلي به ساير قسمتهاي استان منتقل شد بيشترين مردم منطقة اورامان كه در اين شهرستان زندگي مي‌كنند از صنايع دستي قابل توجهي برخوردار هستند به ويژه اينكه صنعت جولايي(نساجي سنتي)، كلاش‌دوزي، صنايع چوبي در اين منطقه رونق بسيار دارد آبشارهاي فصلي ، چشمه‌هاي آب‌معدني مانند چشمة گواز و غارهاي تاريخي و طبيعي بسياري در شهرستان سروآباد وجود دارد كه متأسفانه به علت شرايط كوهستاني و بكر آن مورد استفاده گردشگران واقع نشده است.

 

اورامان کجاست ؟
اورامان را کردها هورامان می خواند. این منطقه در واقع بخشی است که بین ایران و عراق مشترک است و یک دشت پر پیج و خم و رودهای زیبا و گوناگونی است که شما را به وجد خواهد آورد. چشمه های مشهور این منطقه سیروان و لیله است. این دو رود در نزدیکی عراق به هم می پیوندند و این پیوند گاه را دروله می نامند.

واژه اورامان یا هورامان از دو بخش اهورا و مان به معنى خانه، جایگاه و سرزمین تشکیل شده است. اورامان یعنى سرزمین اهورایى و جایگاه اهورا مزدا. هور در اوستا به معنى خورشید است. هورامان را مى‌توان جایگاه خورشید هم معنى کرد.

 

اورامانات تخت در جنوب شرقى شهر مریوان در استان کردستان قرار دارد که بوسیله جاده‌اى به طول 75 کیلومتر به شهر مریوان متصل مى‌شود.

 

هورامان شامل مناطقي از جنوب غربي استان است كه قسمتي از شهرستانهاي سنندج و كامياران و بخش زيادي از سروآباد را در بر مي‌گيرد. مشخصه اصلي هورامان ساختار طبيعي آن شامل كوه‌هاي سربه فلك كشيده، جنگل و رودخانه است و از لحاظ فرهنگي شامل مناطقي است كه با لهجه كردي هورامي صحبت مي‌كنند طبيعت كوهستاني كه شامل كوه‌هاي رفيع و دره‌هاي عميق است مردمي سخت كوش را پرورده نموده كه نمود عيني آن در تمام شئونات زندگي مانند معماري پلكاني، كشاورزي پلكاني، اعتقادات خالص ديني، تعهد به برگزاري رسومات قديمي نمايان شده است.

 

این شهر را هزار ماسوله نیز مى‌نامند. زیرا معمارى آن همانند ماسوله است. حیاط هر خانه بام خانه‌اى دیگر است، اما با وسعتى بیشتر.

 

مهمترين رودخانه استان با نام سيروان در اورامان جاري است و بيشتر قلل مرتفع با ارتفاع بيش از 3000 متر در منطقه اورامان قرار گرفته‌اند كه كوه شاهو با ارتفاع 3390 مهمترين آنها است.

 

 

 روستاي شگفت‌انگيز اورامان تخت
اين روستا به عنوان مركز اورامان در 65 كيلومتري جنوب‌غربي سروآباد قرار گرفته و مردم اورامان معتقدند كه زماني اين روستا مركز حكومت و پايتخت حكام محلي بوده است لذا كلمه تخت به معني پايتخت مي‌باشد و اين نشان از عظمت اين منطقه درگذشته دارد در حال حاضر اين روستا تبديل به مركز بخش شده است و حدود 540 خانوار در آن سكونت دارند نماي اين روستا نه تنها به خاطر معماري پلكاني خانه‌هاي آن بسيار ديدني است بلكه به خاطر شكل هرم‌گونه روستا است كه قلعه‌اي باستاني در رأس آن قرار دارد ارزش اين روستا از چندين لحاظ مهم است مانند برگزاري مراسم سالانه پيرشاليار در بهار و زمستان ، پوشش گياهي ، لباس كامل كردي، موسيقي عرفاني، روحيه مضاعف مهمان‌نوازي، كوچ ييلاقي به مناطق مرتفع كوهستاني و .. راه دسترسي به اين روستا از طريق سه‌راهي موسوم به « بيه‌كره»(سه راه حزب الله)  و سپس روستاهاي دزلي و دركي بوده كه مجموعاً بيش از 60 كيلومتر راه آسفالت و حدود 2 كيلومتر آن شني است.

 

جاذبه های گردشگری شهرستان سروآباد


تفرجگاه دزلی و دركي 
دزلي و دركي نام دو روستاي سرسبز و زيباي كوهستاني مي‌باشند كه در فاصله 30 و 35 كيلومتري سروآباد قرار گرفته‌اند جاده دسترسي به اين تفرجگاه آسفالت بوده و مسير آن به عنوان ورود به منطقه اصلي اورامان از اهميت خاصي برخوردار است در فصل بهار به علت روحيه شاد مردم منطقه، گروه‌هاي موسيقي و رقص كردي بسياري به صورت خودجوش در اين مكان برنامه اجرا مي‌نمايند كه ديدن آن در كنار مردمي كه در دامن طبيعت زيبا لباس‌هاي محلي زيبا پوشيده‌اند خالي از لطف نيست بازديد از اين منطقه در برنامه تمامي تورهاي استان گنجانده شده است.

 

 

چشمه آب معدني بل، کانی بل
در منطقه اورامان در مرز استان كردستان و كرمانشاه و در فاصله بين روستاي ناو از استان كردستان و روستاي هجيج از استان كرمانشاه و در كنار رودخانه خروشان سيروان چشمه يا آبشار معدني بل قرار گرفته است اين چشمه از لحاظ شرب و داشتن املاح معدني بسيار مشهور بوده به طوري كه در كنار آن 2 واحد كارخانه توليد آب معدني احداث شده است چشمه آب معدني بل به علت قرارگيري در مسير جاده اورامان و رودخانه سيروان و هم‌چنين نزديكي به روستاي شگف‌انگيز هجيج از جمله جاذبه‌هاي گردشگري استان است.

 

رودخانه سيروان
اين رودخانه در جنوب غربي استان جريان دارد كه پس از دريافت آبهاي بخش‌هاي جنوب‌غربي، غرب و مركز استان مانند قشلاق، گاوه‌رود و گردلان به نام سيروان خوانده مي‌شود بخش عمده اين رودخانه در شهرستان سروآباد و منطقه باستاني اورامان جريان دارد و سپس در خاك عراق پس از پيوستن به رودخانه دياله وارد رود بزرگ دجله مي‌گردد و در واقع اين رود طولاني‌ترين رودخانه استان مي‌باشد. حواشي اين رود بسيار زيبا و بستر و كناره‌ها آن زيستگاه انواع پرندگان و ماهيان مي‌باشد كه از لحاظ بهره‌برداري تفريحي و توريستي بسيار مناسب است. بهترين مسير و چشم‌انداز براي ديدن عظمت و زيبائي سيروان فاصله بين روستاهاي اسپريز تا هجيج است كه به علت قرارگيري جاده شني در راستاي رودخانه داراي ايستگاه‌هاي مهم و باارزش بصري فوق‌العاده جهت فراغت، عكاسي و تصوير برداري مي‌باشد. هم‌چنين اين رودخانه به علت خروشان بودن محل تمرين و مسابقات قايقرانان استان و حتي ملي و بين‌المللي است.


آداب و رسوم اورامانات


مراسم کلاو روچنه با حضور کودکان
کودکان وظیفه تقسیم این گردوه در بین اهالی روستا را بر عهده دارند به نحوی که کودکان روستای اورامان صبح چهارشنبه و قبل از طلوع آفتاب به گروه های سه یا چهار نفری تقسیم شده و با حضور در درب منازل افراد و با درب زدن و گفتن کلمه کلاوروچنه حضور خود در محل را اعلام می کنند و سپس صاحب خانه نیز در قبال برداشت چند عدد گروه از کیسه کودکان به آنها تنقلات هدیه می دهد.

 

مراسم تاریخی عروسی پیرشالیار
مراسم پیرشالیارهر سال دو بار در نیمه بهار و نیمه زمستان برگزار شده و عروسی «پیر شالیار» در سه روز جشن گرفته می‌شود. مقبره پیر شالیار که از موبدان عبدالقادرگیلانی بوده است در انتهای جاده آسفالته اورامان قرار دارد. این مراسم شامل ذبح دام قربانی، دف زنی، نوعی رقص، خوردن آش، و شب‌نشینی و خواندن شعر و دعا است.

 

 

هر ساله تعداد زیادی گوسفند که نذورات مردم برای پیر شالیار است در صبح روز چهارشنبه قربانی می‌شوند که این دام‌ها توسط اهالی و یا افرادی از روستاهای دیگر در اواخر فصل پاییز برای متولی فرستاده می‌شود و او در فصل زمستان از آن دام‌ها نگهداری کرده در روز جشن همه آنها را قربانی می‌کنند.


 
تعداد گوسفندان قربانی شده گاه به 70 تا 80 راس نیز می‌رسد و گوشت‌های قربانی را بین اهالی تقسیم کرده و با مقداری از آن نوعی آش به نام «ولوشین» تهیه می‌کنند و روز برگزاری مراسم آن آش نیز بین اهالی تقسیم می‌شود. مراسم در عصر روز پنجشنبه با شرکت اهالی روستا و افرادی از روستاها و شهرهای اطراف برگزار می‌شود این مراسم توام با برپایی سماع عرفانی به شکل دسته‌جمعی و نواختن دف است.


 
اورامان تخت از بخش اورامان تخت و چند روستای اطراف آن مانند: سرپیر، کاله، رودبر، بلبر، ژیوار، ناو، نوین تشکیل شده است.

 

اورامان، سرزمین پیران ماندگار
اورامان، سرزمین پیران ماندگاری است که در آن زندگی کرده اند و به واسطه حضور پیر شالیار در این منطقه زیسته اند و حتی بعضی ها در آن مدفونند که تعداد آنها را ۹۹ نفر ذکر کرده اند.
 


پیرانی همچون پیررستم، بابابیرو، پیرزرین، پیر چال، باباحیرانی، پیر داوود، پیروتی، یاپیروتی، یا پیر عزیز، پیر خالد، پیر قلم دار یا کرک غاز، شیخ روح الله، پیر عزیز، پیر محمد کوماسی که از کوهسار کرمان آمده و ملاجان الله که هرکدام از طرف پیر شالیار مأموریت خاصی داشته‌اند.


 
هنرهای سنتی اورامانی‌ها
هنرهای سنتی از دیرباز در میان کردها رواج داشته و با توجه به شرایط خاص جغرافیایی از تنوع برخوردار بوده است. تولید این آثار، هم مصرف محلی دارد و هم از نظر اقتصادی در بهبود زندگی مردم منطقه مؤثر است.

 

لباس مردم اورامانات نیز کردى است. پوشاک کردى آمیزه‌اى از رنگ و نقش است. پیش از ورود پارچه و کفش‌هاى خارجى و سایر منسوجات داخلى به استان کردستان، بیشتر پارچه‌ها و پاى افزار مورد نیاز آنها توسط بافندگان و دوزندگان محلى بافته و ساخته مى‌شده است.

 

صنایع دستی اورامانات عمدتاً بافت کلاش (گیوه)، کلاه، جاجیم، تسبیح، سجاده و غیره بوده و طبیعت زیبای بهاری منطقه نیز جاذبه ای دیگر است که به عنوان یکی از تفرجگاه های مهم منطقه به حساب می آید.


 
مهمترین هنر های سنتی را دستباف‌ها، قالی، گلیم، سجاده بافی، (موج، جاجیم)، شالبافی و تهیه پارچه های پشمی، گیوه دوزی، نازک کاری، منبت کاری، معرق، سفال گری، نمد مالی، زیور آلات محلی، سوزن دوزی، قرقره بافی، قلاب بافی، گل دوزی، پولک و منجوق دوزی، حصیر و سبد، بافت سیاه چادر، فلزکاری، ساخت آلات موسیقی تشکیل می‌دهند.


 
مردم اورامان، با کرک نوعی بز به نام مه رهز یا مرغوز که دارای کرک پشم لطیفی است، شال‌هایی را به عرض ۲۵ سانتیمتر و طول تقریبی ۲۶ سانتیمتر می‌بافند که از نخ حاصل از آن پارچه‌هایی تهیه شده که با آن لباس محلی مردان کرد، چوخه و رانک، بافته می‌شود.


 
علاوه بر آن دوخت کلاه و دستکش و پووزه وانه (ساق بند) با استفاده از آن در پارچه‌ها رواج دارد. کار بافت شال نیز در کارگاه‌های شالبافی که شامل دستگاه‌های بافندگی ۴ ورودی است، انجام می شود.


 
یکی دیگر از فنون رایج در منطقه هورامان، بافت کلاش است. زیره کلاش از جنس پارچه است و رویه آن هم بیشتر توسط زنان و از نخ بافته می‌شود.


 
برای تهیه زیره گیوه تکه های پارچه را برش داده و سپس آن تکه های پارچه را چند لایه کرده و کشته های آهن روی آن تکه پارچه می‌کوبند.


 
برای کوبیدن مشته بر پارچه، آن را روی قوته (کنده درخت) قرار می‌دهند، سپس آن تکه پارچه‌ها را با استفاده از چرم گاو به یکدیگر متصل کرده و در قسمت پاشنه نری گاو را قرار می‌دهند و برای آنکه دور گیوه از هم باز نشود مقداری کتیرا را به دور آن می مالند. پس از آماده شدن زیر گیوه، رویه آن را که با استفاده از نخ پنبه ای بافته شده، به زیره متصل می‌کنند.


 
ساخت تنور و ظروف سفالی در این دیار به عهده زنان است. این افراد با استفاده از گل سرخ رنگی که از کوه های اطراف تهیه می‌کنند، به کار ساخت ظروف سفالی می پردازند که آن را هه‌ورگر می‌گویند.

 

مسافرت به روستاهای اورامانات بدون هیچ مشکلی با کلیه خودروها امکان پذیر است در هوارمان تخت هتل و اقامت گاه  برای مسافران نوروزی وجود دارد.

 

انتهای پیام/

ZariwarKhabar Telegram Channel

برچسب ها

اورامان سروآباد گردشگری

بازدید ها : 3572

نظرات بینندگان :

کاوهجمعه 26 تیر 1394 | 14:38

5
1

ممنون خوب بود و میتونه راهنمای خوبی یرای گردشگرها باشد.
در ضمن اورامی لهجه نیست بلکه یک زبان مستقل است و داری قواعد و دستور زبان خاص خود است همچنین خود دارای چندین لهجه مجزا ( هورامی هورامان تخت ، هورامی لهونی ، هورامی ژاورو ) می باشد . درباره زبان اورامی زبان شناسان زیادی مقاله نوشته و تحقیق کرده اند و همه بر این مورد که اورامی زبانی مجزا از کردی است اتفاق نظر دارند.
در مورد اینکه گفتید لهجه ای از کردی است ، باید گفت که تعریف لهجه چیست ؟
" در زبان‌شناسی به گونه‌ای از طرز تلفظ‌های ویژه یک گروه زبانی لهجه می‌گویند. "
در حالی که تفاوت اورامی با سورانی بسیار بیشتر از طرز تلفظ است و تفاوت آنها در لغات ، دستور زبان ، تلفظ و ... می باشد.
پس نمی توان اورامی را جزء لهجه بحساب آورد.
با تشکر

0
8
مریوان یکشنبه 28 تیر 1394 | 13:08

برادر کاوه زیاد متعصب نباش اورامی لهجه ایست از زبان کردی

پاسـخ

کاوهدوشنبه 29 تیر 1394 | 02:28

5
0

برادر مریوان
شما اگر سیری در تعارف لهجه و زبان داشته باشید می بینید که اورامی لهجه نیست.
لهجه های کردی میتوان لهجه کردی مریوانی با کردی سنندجی یا بانه ای و.. نام برد در حالی که اورامی از ریشه با این لهجه ها متفاوت است.
یک فردی که با لهجه کردی سنندجی می کند در فهمیدن لهجه کردی مریوانی یا بانه ای و... دچار مشکل نخواهد شد و به راحتی میتواند صحبت کند ، امـــــــا آیا یک فرد سنندجی که تابحال با یک فرد اورامی مواجه نشده و شناختی نسبت به اورامی ندارد میتواند اورامی را بفهمد؟؟؟
مسله روشن است و لازم به توضیح بیشتر نیست.
وسلام

پاسـخ

آسو احمديدوشنبه 29 تیر 1394 | 08:39

4
1

آقا/خانم مريوان
كجاي حرف كاوه تعصب است.
از نظر زبان شناسي هورامي زباني مستقل و كامل مي باشد. به توضيحات بيشتري نياز نيست.

پاسـخ

Paweسه شنبه 13 مرداد 1394 | 16:13

5
1

زبان هورامی بدلیل قرابت با گویش سورانی از زبان کردی تحت تاثیر آن قرار گرفته و بر آن اثر گذاشته بعبارتی گویش جافی که حد فاصل سورانی و هورامی است حاصل این اختلاط است. صرف افعال و ساخت مصدر فعل در هورامی کاملا با کردی متفاوت است و در هورامی بر خلاف کردی صیغه مونث و مذکر در صرف فعل و در ضمایر بارز است. و وجود چنین امری قدمت یک زبان را نشان میدهد. بهر حال نباید تحت تاثیر مسایل قومگرایانه و سمپاشی گروهها ی کرد حق این زبان را ضایع کرد و با لهجه خواندن آن باعث نابودی این زبان شد همانگونه که در عراق زبان سورانی را در استات سلیمانیه به محاق تاریخ فرستاد

پاسـخ

paweپنجشنبه 12 فروردین 1395 | 14:04

5
1

زبان هورامی تمام ویژگی های یک زبان باستانی را داردمانند رعایت جنسیت در صرف افعال و ضمایر و صفات و وجود اصوات و صامت هایی که در زبانهای فارسی و کردی موجود نیست. بنابراین زبانی که قدمتش از فارسی دری هم بیشتر است چگونه می تواند زیر مجموعه زبان کردی باشد که خود به مراتب حادث تر است. قلت جمعیت نمی تواند بهانه ای برای این امر باشد . امروزه زبان اوستایی متکلم ندارد و نیز زبان پهلوی و با این حال این دو زبان اصالت خود را حفظ نموده اند زیرا قواعد و واژه های مخصوص بخود را دارند و این در باره زبان هورامی نیز صادق است.در گذشته نه چندان دور مردم اورامانات خود را گوران میدانستند و نام کرد به اقوام جاف و اردلان و سورانی اطلاق میشد و تنها در چند دهه اخیر در اثر رشد ناسیونالیزم کردی و توسعه ابزارهای پخش و ترویج زبان و فرهنگ سورانی مانند کتب و جراید و کانال های ماهواره ای و سایتهای انترنتی بود که بتدریج این حس مستقل بودن هورامی ها یا گوران زایل شد. اما تجارب کردستان عراق نشان داد که ناسیونالیزم کردی بیش از هرچیزی زبان هورامی را تهدید میکند . در گذشته نه چندان دور در استان سلیمانیه عراق تعداد متکلمین بزبان هورامی بسیار بیشتر از امروز بود اما در یک قرن اخیر زبان هورامی در عراق به چند روستای دور افتاده منحصر شده است. و هرگاه بحث زبان مادری پیش می آید ناسیونالیستهای کرد و گروههای قومگرای آن که مورد حمایت امپریالیزم و صهیونیزم اند سعی دارند وانمود کنند که مثلا زبان سورانی زبان مادری همه مردمان ساکن در غرب ایران یا شمال بین النهرین است و همانند ناسیونالیستهای عرب و ترک و فارس سعی در اسیمیله کردن قومیتهای کوچکتر دارند این آسیمیلاسیون در شمال بین النهرین اقوام آسوری و کلدانی و شبک و یزیدی و هورامی را مشمول خود قرار داده است.

0
0
یک وزارت کشوری! سه شنبه 23 خرداد 1396 | 12:09

همینو کم داشتیم!
همین مونده که اورامی ها از دسیسه ی آمریکا و انگلیس و امپریالیسم برای نابودی زبان هورامی شکایت کنن!!!
خوب آقا اصلاً کردی لهجه ای از زبان هورامی باشه، قبول!
بفرمائید ببینیم برنامه تون چیه؟کدام مشکل جامعه ی ما حل میشه؟
متاسفانه این بحث های کودکانه، نتیجه ای جز نفرت آفرینی، افرقه و ایجاد کینه و دشمنی ندارد، به قول معروف شنونده باید عاقل باشه!

پاسـخ

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت زریوارخبر در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
* به دلیل تراکم نظرات ممکن است نظر شما با تاخیر تایید شود.

نام *
 

کد امنیتی